Găng tay bảo hộ ngành ô tô: dập, hàn thân vỏ, lắp ráp

Găng tay bảo hộ ngành ô tô không thể chọn một loại cho cả nhà máy, vì rủi ro ở xưởng dập, xưởng hàn thân vỏ và chuyền lắp ráp khác hẳn nhau. Xưởng dập và khâu gá tấm cần găng chống cắt cấp C bám được trên tôn dính dầu; lắp ráp chi tiết có cạnh cần găng chống cắt mỏng; lắp chi tiết nhỏ cần găng 15G ôm tay. Bài viết đi qua từng công đoạn và chỉ rõ mã Glovtek nào dùng được, mã nào không.

Vì sao nhà máy ô tô cần nhiều hơn một loại găng tay

Một nhà máy ô tô hoàn chỉnh có bốn xưởng chính: dập, hàn thân vỏ, sơn và lắp ráp. Bàn tay người lao động gặp ba nhóm rủi ro khác nhau qua các xưởng này.

• Cắt và trầy xước từ mép tôn, bavia sau dập, cạnh panel thân vỏ.
• Trượt tay do dầu dập, dầu chống gỉ, mỡ bôi trơn.
• Mất độ khéo khi găng quá dày, khiến công nhân tháo găng để vặn ốc hay cắm giắc.

Găng chống cắt cao thường dày và cứng hơn. Cấp cho chuyền lắp ráp loại găng của xưởng dập thì công nhân sẽ tháo ra. Cấp cho xưởng dập loại găng của chuyền lắp ráp thì găng không đủ bảo vệ. Vì vậy phải chọn theo công đoạn.

Xưởng dập: tôn tấm, bavia và dầu

Đây là khu vực có nguy cơ đứt tay cao nhất trong nhà máy. Công nhân bốc xếp tôn tấm, lấy phôi ra khỏi khuôn, xếp panel lên giá. Mép tôn sau cắt và bavia sau dập sắc như lưỡi dao, bề mặt lại phủ dầu dập và dầu chống gỉ.

Yêu cầu kỹ thuật với găng ở xưởng dập gồm ba điểm:

1. Chống cắt từ cấp C trở lên theo EN 388 (lực cắt TDM tối thiểu 10 N).
2. Lớp phủ Nitrile để bám trên bề mặt dính dầu. Lớp phủ PU giảm bám rõ rệt khi gặp dầu.
3. Chống mài mòn cao, vì tôn tấm mài găng rất nhanh.

Mã phù hợp: Glovtek AN05. Găng đạt EN 388 4X43C: mài mòn mức 4, chống xé mức 4, đâm xuyên mức 3, chống cắt cấp C. Lớp lót dệt 15G từ HPPE pha sợi thủy tinh, lòng bàn tay phủ Nitrile đen.

Giới hạn cần biết: với thép cường độ cao, tôn mỏng mép rất sắc hoặc thao tác kéo tấm bằng tay, nhiều nhà máy yêu cầu cấp D đến F. Nếu đánh giá rủi ro của xưởng cho kết quả đó, AN05 chưa đáp ứng. Găng chống cắt cũng không bảo vệ tay khỏi lực ép của máy dập.

Xưởng hàn thân vỏ: gá tấm nguội dùng được, hàn trực tiếp thì không

Ở xưởng hàn thân vỏ, panel đã dập được gá lên đồ gá rồi hàn điểm bằng robot hoặc súng hàn cầm tay. Bàn tay gặp hai loại rủi ro khác nhau và cần hai loại găng khác nhau.

Việc nguội: xếp panel, gá tấm lên đồ gá, kiểm tra mối hàn đã nguội, mài sửa nhẹ. Rủi ro chính vẫn là cạnh sắc và dầu chống gỉ. AN05 dùng được cho nhóm việc này với cùng lý do như ở xưởng dập.

Việc nóng: cầm súng hàn, đứng trong vùng tia lửa bắn, cầm chi tiết vừa hàn xong. AN05 không phải lựa chọn cho nhóm việc này. Sợi HPPE trong lớp lót nóng chảy ở khoảng 130–150°C và mất độ bền từ trước ngưỡng đó. Vị trí hàn cần găng da hoặc găng sợi aramid có chứng nhận EN 407 (nhiệt) hoặc EN 12477 (găng cho thợ hàn).

Cách tổ chức gọn nhất là tách hai nhóm vị trí ngay trên bảng định mức cấp phát: vị trí gá tấm và kiểm tra dùng găng chống cắt, vị trí hàn dùng găng hàn.

Chuyền lắp ráp: độ khéo quyết định việc công nhân có đeo găng hay không

Chuyền lắp ráp ít cạnh sắc hơn nhưng số thao tác mỗi ca rất lớn: vặn ốc, cắm giắc điện, đi dây, lắp ốp nội thất, lắp cửa. Găng dày làm chậm nhịp chuyền, nên tiêu chí đầu tiên là mỏng và ôm tay. Chuyền lắp ráp chia thành hai nhóm việc.

Lắp chi tiết kim loại có cạnh: Glovtek AP03

Gá bản lề, lắp giá đỡ, lắp chi tiết khung gầm và các chi tiết dập nhỏ vẫn có cạnh và bavia. Nhóm việc này cần găng chống cắt nhưng mỏng.

AP03 đạt EN 388 4342B, chống cắt cấp B (lực cắt tối thiểu 5 N). Lớp lót 13G từ HPPE, Spandex, Polyester; lòng bàn tay phủ PU xám, độ dày 1,1–1,2 mm. Lớp phủ PU mỏng cho cảm giác tay tốt khi cầm ốc và chi tiết nhỏ.

Giới hạn: PU bám kém trên bề mặt dính dầu. Vị trí lắp có dầu mỡ nên chuyển sang mã phủ Nitrile.

Lắp chi tiết nhỏ, không có cạnh sắc: Glovtek MP15

Cắm giắc, đi bó dây, lắp ốp nhựa, lắp chi tiết nội thất gần như không có nguy cơ cắt. Găng ở đây chủ yếu chống trầy xước, giữ sạch chi tiết và tăng độ bám.

MP15 là găng đa dụng 15G, lớp lót Nylon, Spandex, Polyester, lòng bàn tay phủ Nitrile đen, đạt EN 388 4121X. Mũi dệt 15G mỏng hơn 13G nên ôm tay và nhạy hơn.

Giới hạn: điểm chống cắt của MP15 chỉ ở mức 1. Không dùng MP15 cho bất kỳ vị trí nào có mép tôn hoặc bavia.

Bảng chọn nhanh găng tay theo công đoạn

Thông số ba mã Glovtek dùng trong nhà máy ô tô

Ba việc nên làm trước khi cấp phát đại trà

1. Chạy thử theo vị trí. Cấp một lô nhỏ cho từng công đoạn trong một đến hai tuần, ghi lại số ca sử dụng trước khi găng rách hoặc mòn lớp phủ. Đây là căn cứ duy nhất đáng tin để lập định mức.
2. Cấp đúng cỡ. Găng rộng làm giảm độ khéo và dễ vướng. Cả ba mã có đủ sáu cỡ từ XS đến XXL.
3. Cấm găng ở vị trí có chi tiết quay. Máy khoan, máy mài bàn, trục cuốn có thể kéo cả bàn tay vào máy khi găng dai và khó đứt.

Câu hỏi thường gặp

Xưởng dập ô tô nên dùng găng chống cắt cấp mấy? Tối thiểu cấp C theo EN 388 cho việc bốc xếp tôn và panel thông thường. Với tôn mỏng mép rất sắc hoặc thép cường độ cao, nên đánh giá rủi ro lại và cân nhắc cấp D trở lên.

Găng chống cắt HPPE có dùng cho thợ hàn được không? Không. HPPE nóng chảy ở khoảng 130–150°C. Thợ hàn cần găng có chứng nhận EN 407 hoặc EN 12477.

Lắp ráp nên chọn găng phủ PU hay Nitrile? Bề mặt khô, cần cảm giác tay thì chọn PU. Bề mặt có dầu mỡ thì chọn Nitrile vì bám tốt hơn.

Găng 13G và 15G khác nhau thế nào khi lắp ráp? Số G là số mũi kim trên một inch. 15G dùng sợi mảnh hơn nên găng mỏng và ôm tay hơn 13G, hợp với thao tác chi tiết nhỏ.

Có nên dùng một loại găng cho cả nhà máy để dễ quản lý? Không nên. Găng đủ cho xưởng dập sẽ quá dày với chuyền lắp ráp, còn găng của chuyền lắp ráp không đủ bảo vệ ở xưởng dập. Ba đến bốn mã cho cả nhà máy là mức hợp lý.

Kết luận

Chọn găng tay bảo hộ ngành ô tô là chọn theo công đoạn: AN05 cho xưởng dập và khâu gá tấm nguội ở xưởng hàn thân vỏ, AP03 cho lắp ráp chi tiết kim loại có cạnh, MP15 cho lắp chi tiết nhỏ. Vị trí hàn trực tiếp cần găng hàn chuyên dụng, không dùng găng HPPE.

Sotaville cung cấp đủ ba mã Glovtek trên, cỡ XS đến XXL, và hỗ trợ tư vấn chọn găng theo từng vị trí làm việc. Liên hệ hotline 0889108080 hoặc email info@sotaville.com để nhận tư vấn và báo giá.